Comments on: Okurvextir á Íslandi, samanburður við Svíþjóð

By: Okurvaxtaumræðan at Birkir

Okurvaxtaumræðan at Birkir — Tue, 04 Mar 2008 00:42:59 +0000

[...] rakst inn á vefsvæði Árna Gunnars (eðalValsara) eftir að hafa lesið grein Andrésar Magnússonar um vaxtaáþján Íslendinga. Ég [...]

By: Birkir

Birkir — Tue, 04 Mar 2008 00:11:39 +0000

Nú þætti mér gaman að fá þetta útskýrt, þar sem ég er ekki sérstaklega vel að mér í hugtökum hagfræðinnar.

Verðtryggingin var sett til að tryggja bankanna gegn verðbólgunni. Þ.e. þegar lán voru óverðtryggð og hér ríkti óðaverðbólga, gufuðu lánin upp. Þá var sett á verðtrygging sem tryggði að lánin hækkuðu í takt við verðbólguna. í því fólst tryggingin. Þannig hef ég í það minnsta skilið þetta tímabil í efnahagssögunni.

Nú skilst mér að verðbólguskotið sem við glímum nú við sé að mestu tilkomið vegna óskaplegrar hækkunnar fasteignaverðs í kjölfar innkomu bankanna á fasteignamarkaðinn fyrir 5(?) árum síðan.

Áður en bankarnir komu inn á fasteignamarkaðinn var fasteignaverði m.a. haldið niðri af hámarkslánum (skömmtun, klárlega) frá íbúðalánasjóði. Þ.e., það þýddi lítið fyrir seljendur fasteigna að tjakka upp verð á eignum, þar sem takmark á lánsfé þýddi að því verði yrði varla náð.

Eftir að þetta var úr sögunni, og allir gátu fengið lán eins og þá lysti, steig fasteignaverð nánast stanslaust á meðan skuldastaða heimilanna versnaði og útlán bankanna jukust (sem var jú fjármagnað í erlendum lánum).

Til að stemma stigum við þessari þróun grípur Seðlabankinn til þess að hækka stýrivexti til að reyna að draga úr eftirspurn í fjármagn og slá á þessi löngun Íslendinga í að flytja fé sitt úr landi í formi erlendrar lántöku. Þar með hækkar vaxtastig bankanna.

Stöðug hækkun fasteignaverðs og stýrivaxta tryggir að verðbólgumarkmið Seðlabankans nást aldrei. Á sama tíma eru bankarnir tryggðir gagnvart þessari þróun því lánin hækka bara í takt við verðbólguna, þökk sé verðtryggingunni.

Eftir stendur að það skiptir engu máli fyrir bankann hvort hér er verðbólga eða ekki. Það er enginn hvati fyrir bankann að slá á útlán, því hann er alltaf baktryggður. Þar með hafa bankarnir skapað verðbólguna með auðveldu aðgengi að lánsmagni, en taka aldrei neina áhættu.

Eftir sitjum við neytendurnir með rúm 16% vexti af húsnæðislánum. Lán sem ég tók fyrir tveimur árum upp á 16 milljónir og hef greitt samviskusamlega af síðan stendur nú í tæplega 18,5 milljónum. Er ég einn um að finnast þetta óeðlilegt?

By: Árni Gunnar

Árni Gunnar — Thu, 28 Feb 2008 13:01:18 +0000

Ég hef alveg ágætis skilning á grunnhugtökum hagfræðinnar, það er ekki vandamálið.

Þetta er vandamálið:
Stýrivextir Seðlabankans: 13,75%
Verðbólgumarkmið: 2,5%
Verðbólga nú: 6,8%

Þessir svakalega háu stýrivextir eru bara greinilega ekki að virka … það er alveg klárt.

Og hvað er þá til ráða ?

By: SÞ

SÞ — Thu, 28 Feb 2008 10:56:43 +0000

Já, það er einfalt svar við því. Það er til þess að halda niðri verðbólgu sem er ansi há hér á landi.

Þegar vextir eru háir heldur fólk að sér höndum (dýrara að fá lán) eyðir minna og því er minni eftirspurn í hagkerfinu sem leiðir til þess að verðlag lækkar og því verðbólga.

Vextir eru því stýritæki seðlabankans til að lækka verðbólgu – þess vegna heita þeir stýrivextir.

Ég held það sé skynsamlegt að þú viðir að þér þekkingu um þessi grunnhugtök ef þú hyggur á að viðra skoðanir þínar á þessum vettvangi – annað er hálf pínlegt verð ég að segja.

Eins og að vera æstur yfir því hvernig læknar skera upp og hafa ekki hugmynd um hvers vegna.

By: Árni Gunnar

Árni Gunnar — Thu, 28 Feb 2008 08:47:50 +0000

En þá er stóra spurningin eftir … af hverju er Seðlabankinn að halda uppi svona svakalega háum stýrivöxtum? Einhver sem getur svarað því á skynsamlegann hátt ??

By: Múm

Múm — Thu, 28 Feb 2008 00:45:02 +0000

Rétt er að árétta eftirfarandi. Þessir vextir upp á 13,75% hjá Seðlabanka Íslands og 4,0% hjá Seðlabanka Svíþjóðar nefnast stýrivextir og segja til um á hvaða vöxtum bankar geta fengið lán hjá seðlabönkum. Það er því Seðlabankinn sem er að halda uppi þessum háu vöxtum á Íslandi.

By: hh

hh — Thu, 28 Feb 2008 00:45:01 +0000

stýrivextir á sænska krónu 4,25% það er grunnverð myntarinnar. Á Íslandi eru stýrivextir 13,75. álagning bankans á ISK er því 3 prósent, en 4,45 prósent í SEK. Bankar mega ekki taka lán í stórum stíl í einni mynt til að lána í annari. Seðlabankinn veitir örlítið svigrúm í þessu, en það er fráleitta að tala um að þetta sé viðskiptamódelið. Vandinn sem við glímum við er vantrú á íslenska efnahagsstjórn sem birtist í því að traust óverðtryggðu krónunnar var ekkert og verðtrygging því tekin upp. Gagnrýnin ætti því að snúa að gjaldmiðlinum og efnahagsstjórn undanfarinna ára sem leiðir til verðbólgu (verðtrygging á húsnæðislán) og hárra stýrivaxta (yfirdráttur þeirra sem eru svo galnir að nota slíkt.)
Ég vona að geðlæknirinn sé góður í að díla við ranghugmyndir því hann hefur verk að vinna.

By: Múm

Múm — Thu, 28 Feb 2008 00:40:09 +0000

Þetta felst í því að Seðlabanki Íslands lánar íslenskum (og erlendum) bönkum krónur gegn veði í skuldabréfum á 13,75% vöxtum. Bankinn lánar svo viðskiptavinum sínum á Íslandi sama pening út til viðskiptavina á 16,65%, þ.e. vaxtamunur er 2,9%.
Á sama tíma lánar Seðlabanki Svíþjóðar íslenskum bönkum (og erlendum) sænskar krónur gegn veði í skuldabréfum á 4,0% vöxtum. Bankinn lánar sama pening út á 8,70%, þ.e. vaxtamunur 4,7%. Þ.e. vaxtamunurinn og hagnaður bankans er í þessu tilfelli mun meiri í Svíþjóð en á Íslandi vegna þess að peningarnir sem bankinn þarf að fá lánaða eru svo dýrir hjá Seðlabanka Íslands.